Advertisement

Huisarts en wetenschap

, Volume 47, Issue 2, pp 904–910 | Cite as

Corticosteroïdinjecties, fysiotherapie of een afwachtend beleid voor patiënten met een epicondylitis lateralis?

Een gerandomiseerd onderzoek in de eerste lijn
  • Nynke SmidtEmail author
  • Daniëlle van der Windt
  • Pim Assendelft
  • Walter Deville
  • Lex Bouter
Onderzoek

samenvatting

Smidt N, Van der Windt DAWM, Assendelft WJJ, Deville W, Bouter LM. Corticosteroïdinjecties, fysiotherapie of een afwachtend beleid voor patiënten met een epicondylitis lateralis?

Een RCT in de eerste lijn. Huisarts Wet 2004;47(2):74-9.

Doel Vergelijking van de effecten van corticosteroïdinjecties, fysiotherapie en een afwachtend beleid voor een epicondylitis lateralis.

Methoden Patiëntenselectie vond plaats in 65 deelnemende huisartsenpraktijken. De belangrijkste insluitcriteria waren: minimaal 6 weken pijn aan de laterale zijde van de elleboog, leeftijd tussen 18 en 70 jaar en enkelzijdige elleboogklachten. Patiënten werden aselect toegewezen aan behandeling met fysiotherapie (n=64), corticosteroïdinjecties (n=62) of een afwachtend gestandaardiseerd beleid conform de NHG-Standaard Epicondylitis (n=59). Uitkomstmaten waren: ervaren herstel, pijn, functionele beperkingen en knijpkracht. De effecten werden na 3, 6, 12, 26 en 52 weken gemeten. Analyse was volgens het intention-to-treatprincipe.

Resultaten We randomiseerden 185 patiënten. Na 6 weken was 92% van de patiënten die met injectietherapie behandeld waren, hersteld. Dit herstelpercentage was in de fysiotherapiegroep en in de groep met afwachtend beleid lager, namelijk 47% en 32%.

Het aantal recidieven in de injectiegroep was hoog. Na 1 jaar waren de herstelpercentages 69% voor injectietherapie, 91% voor fysiotherapie en 83% voor afwachtend beleid. Na 26 en 52 weken waren de verschillen tussen injectietherapie en fysiotherapie aanzienlijk (tussen 15 en 20%) en statistisch significant voor alle uitkomstmaten, ten gunste van fysiotherapie. Er zijn geen statistisch significante verschillen gevonden tussen fysiotherapie en het afwachtend beleid.

Beschouwing Artsen en patiënten dienen goed geïnformeerd te zijn over de voor- en nadelen van de drie interventies, zodat in overleg een weloverwogen beslissing kan worden genomen. Een afwachtend beleid zal voor een groot aantal patiënten een passende behandeling zijn.

beloop bewegingsapparaat fysiotherapie injectietherapie onderzoek RCT tenniselleboog 

Literatuur

  1. Hamilton PG. The prevalence of humeral epicondylitis: a survey in general practice. J R Coll General Pract 1986;36:464-5.Google Scholar
  2. Allander E. Prevalence, incidence and remission rates of some common rheumatic diseases and syndromes. Scand J Rheumatol 1974;3:145-53.CrossRefGoogle Scholar
  3. Kivi P. The etiology and conservative treatment of humeral epicondylitis. Scand J Rehab Med 1982;15:37-41.Google Scholar
  4. Miedema HS. Reumatology reseach (ROME): [Rheuma-onderzoek meerdere echelons: basisrapport] report. Leiden: Nederlands Instituut voor Praeventieve Gezondheidszorg TNO, 1994.Google Scholar
  5. Verhaar JAN. Tennis elbow [Proefschrift]. Maastricht: University Press, 1992.Google Scholar
  6. Murtagh JE. Tennis elbow. Aust Fam Physician 1988;17:90,91,94-5.Google Scholar
  7. Hudak PL, Cole DC, Haines T. Understanding prognosis to improve rehabilitation: the example of lateral elbow pain. Arch Phys Rehabil 1996;77:586-93.CrossRefGoogle Scholar
  8. Cyriax JH. The pathology and treatment of tennis elbow. J Bone Joint Surg 1936:18:921-40.Google Scholar
  9. Assendelft WJJ, Hay EM, Adshead R, Bouter LM. Corticosteroid injections for lateral epicondylitis: a systematic overview. Br J Gen Pract 1996;46:209-16.PubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  10. Labelle H, Guibert R, Joncas J, Newman N, Fallaha M, Rivard C-H. Lack of scientific evidence for the treatment of lateral epicondylitis of the elbow: an attempted meta-analysis. J Bone Joint Surg 1992;74B:646-51.CrossRefGoogle Scholar
  11. Smidt N, Assendelft WJJ, Van der Windt DAWM, Hay EM, Buchbinder R, Bouter LM. Corticosteroid injections for lateral epicondylitis: a systematic review. Pain 2002;96:23-40.CrossRefGoogle Scholar
  12. Smidt N, Assendelft WJJ, Arola H, Malmivaara A, Green S, Buchbinder R, et al. Physiotherapy for lateral epicondylitis: a systematic review. Ann Med 2003;35:51-62.CrossRefGoogle Scholar
  13. Ernst E. Conservative therapy for tennis elbow. Br J Clin Pract 1992;46:55-7.PubMedGoogle Scholar
  14. Ernst E. Mini review: Use a new treatment while it still works: ultrasound for epicondylitis. Eur J Phys Med 1994;4:50-1.Google Scholar
  15. Van der Windt DAWM, Van der Heijden GJMG, Van den Berg SGM, Ter Riet G, De Winter AF, Bouter LM. Ultrasound therapy for musculoskeletal disorders: a systematic review. Pain 1999;81:257-71.CrossRefGoogle Scholar
  16. Chard MD, Hazleman BL. Tennis elbow – a reappraisal. Br J Rheumatol 1989;28:187-90.Google Scholar
  17. Assendelft WJJ, Rikken SAJJ, Mel M, Schoonheim PL, Schoenmaker PJ, Dijkstra HR, et al. NHG-Standaard Epicondylitis. Huisarts Wet 1997;40:21-6.Google Scholar
  18. De Wolf AN, Mens JAM. Aandoeningen van het bewegingsapparaat in de algemene praktijk. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, 1995;106-7.CrossRefGoogle Scholar
  19. Binder A, Hodge G, Greenwood AM, Hazleman BL, Page Thomas DP. Is therapeutic ultrasound effective in treating soft tissue lesions? BMJ 1985;290:512-4.CrossRefGoogle Scholar
  20. Pienimaki T, Tarvainen TK, Siira PT, Vanharanta H. Progressive strengthening and stretching exercises and ultrasound for chronic lateral epicondylitis. Physiotherapy 1996;82:522-30.CrossRefGoogle Scholar
  21. Verhaar JAN, Walenkamp GH, Van Mameren H, Kester AD, Van der Linden AJ. Local corticosteroid injection versus cyriax-type physiotherapy for tennis elbow. J Bone Joint Surg 1996;78B:128-32.CrossRefGoogle Scholar
  22. Hay EM, Paterson SM, Lewis M, Hosie M, Croft P. Pragmatic randomised controlled trial of local corticosteroid injection and naproxen for treatment of lateral epicondylitis of elbow in primary care. BMJ 1999;319:964-8.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2004

Authors and Affiliations

  • Nynke Smidt
    • 1
    Email author
  • Daniëlle van der Windt
  • Pim Assendelft
  • Walter Deville
  • Lex Bouter
  1. 1.

Personalised recommendations