Neuropraxis

, Volume 11, Issue 3, pp 77–83 | Cite as

Stressgenen en genetische variaties: implicaties voor hersenfuncties

Artikelen
  • 59 Downloads

Abstract

Stress verwijst naar een verstoring van het evenwicht van het organisme. De initiële prikkel, die fysiek of psychisch kan zijn, wordt aangeduid met ‘stressor’. De actie die het organisme neemt om het evenwicht, of homeostasis, te herstellen, wordt de ‘stressrespons’ genoemd. Stressoren kunnen een zeer breed spectrum beslaan, variërend van virale infecties, sport, hongersnood, bloedverlies, tot het moeten afleggen van een examen of een bedreigende sociale situatie. De reactie van het lichaam omvat een breed spectrum van fysiologische en gedragsmatige reacties die erop gericht zijn homeostasis te herstellen en aan te kunnen passen aan een nieuwe situatie. Zonder deze stressrespons zal het organisme bijzonder kwetsbaar zijn voor situaties die het lichaam uit evenwicht kunnen brengen.

Literatuur

  1. Datson, N.A., Meijer, L., Steenbergen, P.J., Morsink, M.C., van der Laan, S., Meijer, O.C. & de Kloet, E.R. (2004). Expression profiling in laser-microdissected hippocampal subregions in rat brain reveals large subregion-specific differences in expression. Eur J Neurosci, 20, 2541–2554.Google Scholar
  2. Datson, N.A., van der Perk, J., de Kloet, E.R. & Vreugdenhil, E. (2001a). Expression profile of 30,000 genes in rat hippocampus using SAGE. Hippocampus, 11, 430–444.Google Scholar
  3. Datson, N.A., van der Perk, J., de Kloet, E.R. & Vreugdenhil, E. (2001b). Identification of corticosteroïd-responsive genes in rat hippocampus using serial analysis of gene expression. Eur J Neurosci, 14, 675–689.Google Scholar
  4. de Kloet, E.R., Derijk, R.H. & Meijer, O.C. (2007). Therapy Insight: is there an imbalanced response of mineralocorticoïd and glucocorticoïd receptors in depression? Nat Clin Pract Endocrinol Metab, 3, 168–179.Google Scholar
  5. DeRijk, R. & de Kloet, E.R. (2005). Corticosteroïd receptor genetic polymorphisms and stress responsivity. Endocrine, 28, 263–270.Google Scholar
  6. DeRijk, R.H., Schaaf, M. & de Kloet, E.R. (2002). Glucocorticoïd receptor variants: clinical implications. J Steroïd Biochem Mol Biol, 81, 103–122.Google Scholar
  7. Derijk, R.H., Schaaf, M.J., Turner, G., Datson, N.A., Vreugdenhil, E., Cidlowski, J., de Kloet, E.R., Emery, P., Sternberg, E.M. & Detera-Wadleigh, S.D. (2001). A human glucocorticoïd receptor gene variant that increases the stability of the glucocorticoïd receptor beta-isoform mrna is associated with rheumatoid arthritis. J Rheumatol, 28, 2383–2388.Google Scholar
  8. DeRijk, R.H., Wust, S., Meijer, O.C., Zennaro, M.C., Federenko, I.S., Hellhammer, D.H., Giacchetti, G., Vreugdenhil, E., Zitman, F.G. & de Kloet, E.R. (2006). A common polymorphism in the mineralocorticoïd receptor modulates stress responsiveness. J Clin Endocrinol Metab, 91, 5083–5089.Google Scholar
  9. Feldker, D.E., Datson, N.A., Veenema, A.H., Meulmeester, E., de Kloet, E.R. & Vreugdenhil, E. (2003). Serial analysis of gene expression predicts structural differences in hippocampus of long attack latency and short attack latency mice. Eur J Neurosci, 17, 379–387.Google Scholar
  10. Feldker, D.E., Morsink, M.C., Veenema, A.H., Datson, N.A., Proutski, V., Lathouwers, D., de Kloet, E.R. & Vreugdenhil, E. (2006). The effect of chronic exposure to highly aggressive mice on hippocampal gene expression of non-aggressive subordinates. Brain Res, 1089, 10–20.Google Scholar
  11. Koper, J.W., Stolk, R.P., de Lange, P., Huizenga, N.A., Molijn, G.J., Pols, H.A., Grobbee, D.E., Karl, M., de Jong, F.H., Brinkmann, A.O. & Lamberts, S.W. (1997). Lack of association between five polymorphisms in the human glucocorticoïd receptor gene and glucocorticoïd resistance. Hum Genet, 99, 663–668.Google Scholar
  12. Morsink, M.C., Joels, M., Sarabdjitsingh, R.A., Meijer, O.C., De Kloet, E.R. & Datson, N.A. (2006a). The dynamic pattern of glucocorticoïd receptor-mediated transcriptional responses in neuronal PC12 cells. J Neurochem, 99, 1282–1298.Google Scholar
  13. Morsink, M.C., Steenbergen, P.J., Vos, J.B., Karst, H., Joels, M., De Kloet, E.R. & Datson, N.A. (2006b). Acute activation of hippocampal glucocorticoïd receptors results in different waves of gene expression throughout time. J Neuroendocrinol, 18, 239–252.Google Scholar
  14. van den Akker, E.L., Nouwen, J.L., Melles, D.C., van Rossum, E.F., Koper, J.W., Uitterlinden, A.G., Hofman, A., Verbrugh, H.A., Pols, H.A., Lamberts, S.W. & van Belkum, A. (2006). Staphylococcus aureus nasal carriage is associated with glucocorticoïd receptor gene polymorphisms. J Infect Dis, 194, 814–818.Google Scholar
  15. Vreugdenhil, E., de Jong, J., Schaaf, M.J., Meijer, O.C., Busscher, J., Vuijst, C. & de Kloet, E.R. (1996). Molecular dissection of corticosteroïd action in the rat hippocampus. Application of the differential display techniques. J Mol Neurosci, 7, 135–146.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2007

Authors and Affiliations

  1. 1.

Personalised recommendations