Advertisement

Neuropraxis

, Volume 5, Issue 6, pp 115–119 | Cite as

Vroeg risico voor ADHD: aandacht, toestandregulatie en dagelijks gedrag

  • A. Kalverboer
Artikelen
  • 250 Downloads

Abstract

Men kan het thema ‘vroeg risico voor adhd’ op verschillende verklarings niveaus aan de orde stellen. Van sociale instituties (het gezin, de buurt, gezondheidsvoorzieningen) en relatie- en interactie processen (kind-ouder, ouders onderling) tot functionele en structurele kenmerken van het zenuwstelsel (zie het schema ontleend aan Rose in Kalverboer, 1996, p.23). Alle bieden hun eigen verklaringsmogelijkheden.

In deze bijdrage ligt de nadruk op het niveau van (neuro-)psychologische basisfuncties, in het bijzonder op vroege aandachtsprocessen en toestandregulatie. Betoogd wordt dat longitudinaal onderzoek naar deze processen over een groter leeftijdsbereik (eventueel tot na de adolescentie) kan bijdragen aan een meer fundamenteel inzicht in de adhd-problematiek. Voorwaarde is echter dat in samenhang hiermee ook het gedrag in de dagelijkse situatie grondig in kaart wordt gebracht.

Literatuur

  1. Butcher, P.R. (2000), Longitudinal studies of visual attention in infants: the development of disengagement and inhibition of return, dissertatie, Universiteit Groningen.Google Scholar
  2. Carter, C.S., Krener, P., Charjedian, M., Northcutt, C., Wolfe, V. Asymmetrical visual-spatial attentional performance in adhd: evidence for a right hemisphere deficit. Biological Psychiatry 1995, 37:789–97.CrossRefGoogle Scholar
  3. Kalverboer, A.F.A. neurobehavioural study in preschool children. Clinics in Developmental Medicine, 54. Heinemann/Spastics Society, Londen.Google Scholar
  4. Kalverboer, A.F. (1996) Van mbd tot adhd en dcd: concepten, hun historie en huidige positie, In Kalverboer (red.) De nieuwe buitenbeentjes p.9–27,Lemniscaat, Rotterdam.Google Scholar
  5. Kalverboer, A.F. (1998) Over transities in de ontwikkeling, Neuropraxis, 2–1, p. 43–50.Google Scholar
  6. Kopp, C.B. (1983) Risk factors in development. In M.M.Haith, J.J.Campos, (eds.). Handbook of Child Psychology, vol. 2 (P.Mussen,ed.) Wiley, New York, p. 1081–1088.Google Scholar
  7. McDonald, S., Bennett, K.M.B., Chambers, H., Castiello, U. (1999) Covert orienting and focusing of attention in children with attention deficit hyperactivity disorder. Neuropsychologia 37, p.345–56.CrossRefGoogle Scholar
  8. Nigg, J.T., Swanson, J.M., Hinshaw, S.P. (1997) Covert visual spatial attention in boys with attention deficit hyperactivity disorder: lateral effects, methylphenidate response and results for parents. Neuropsychologia 35, p.165–76.CrossRefGoogle Scholar
  9. Papousek, H., Papousek, M. (1987) Intuitive parenting: a dialectic counterpart to the infant's integrative competence. In J.D. Osofsky (ed) Handbook of Infant Development (2nd ed.) New York, Wiley.Google Scholar
  10. Posner, M.J., Inhof, A.W., Friedrich, F.J. & Cohen, A. (1987) Isolating attention systems: a cognitive anatomical analysis. Psychobiology, 15 (22), p.107–21.Google Scholar
  11. ">Posner, M.I. (1990) Hierarchical distributed networks in the neuropsychology of selective attention, In A.Caramazza, (ed.) Cognitive Neuropsychology and Neurolinguistics, Erlbaum, Hillsdale (N.J.), 187–210.Google Scholar
  12. Posner, M.I. (1995) Attention in cognitive neuroscience: an overview. In M.S.Gazzaniza, (ed.) Handbook of Cognitive Neuroscience, mit Press, Cambridge (Ma)., 615–24.Google Scholar
  13. Prechtl, H.F.R., Beintema, D.J. (1964) The neurological examination of the full-term newborn infant. Clinics in Developmental Medicine. No. 12. simp with Heinemann, Londen.Google Scholar
  14. Rothbart, M.K., Possner, M.I., Boylan, A. (1990) Regulary mechanisms in infant temperament. In J. Enns, (ed.) The Development of Attention: Research and Theory. Amsterdam, North Holland p.47–66.Google Scholar
  15. Swanson, J.M., Posner, M.I., Potkin, S., Bonforte, S., Youpa, D., Cantwell, D., Crinella, F. (1991) Activating tasks for the study of visual-spatial attention in adhd children: a cognitive anatomical approach. Journal of Child Neurology 6 (suppl.) S119–S127.CrossRefGoogle Scholar
  16. Schaffer, H.R. (ed), (1971) The Origins of Human Social Relations. New York, Academic Press.Google Scholar
  17. Swanson, J.M., Posner, M.I., Cantwell, D., Wigal, S., Crinella, F., Filipek P., Emerson, J.M., Tucker, D., Nalcioglu, O. (1998) Attention deficit hyperactivity disorder: symptom domains, cognitive processes, and neural networks. In R. Parasuraman, (ed.)The Attentive Brain, Cambridge (Ma.) Londen, 445–60.Google Scholar
  18. Touwen, B.C.L. (1979) The Examination of the Child with Minor Neurological Dysfunction. Clinics in Developmental Medicine No. 71, simp with Heinemann, Londen, Philadelphia, Lippincott.Google Scholar
  19. Wolff, P.H. (1987) The Development of Behavioural States and the Expression of Emotions in Early Infancy. The University of Chicago Press, Chicago.Google Scholar
  20. Wijnroks, L. (1994) Dimensions of mother-infant interaction and the development of social and cognitive competence in preterm infants, Dissertatie, Universiteit Groningen.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2001

Authors and Affiliations

  • A. Kalverboer
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations