Advertisement

Tijdschrift voor Psychotherapie

, Volume 31, Issue 5, pp 215–227 | Cite as

Serie onderzoek en psychotherapie: Interapy. Diagnostiek en geprotocolleerde behandeling van welomschreven stoornissen via internet

  • Alfred Lange
  • Bart Schrieken
  • Rinke Scheijde
  • Janneke Broeksteeg
  • Jeroen Ruwaard
  • Menno Schrijver
  • Sumit Mehra
  • Jean-Pierre van de Ven
  • Paul Emmelkamp
Artikelen

Abstract

De eerste Interapy-behandeling via het internet is in 1999 gepubliceerd. Die betrof posttraumatische stress. Daarna zijn vele studies en publicaties gevolgd. Dit artikel beschrijft de achtergrond van de Interapy-behandelingen, de screening, de procedures, de instrumenten, de interventies en de resultaten van de drie behandelprotocollen die in gerandomiseerde vergelijkende studies zijn getest. Het gaat hierbij om posttraumatische stress, burn-out en depressie. De effecten van de behandelingen blijken groot te zijn. Bij wijze van illustratie wordt de behandeling van één cliënte (met depressie) beschreven. Daarnaast wordt verslag gedaan van de subjectieve beoordelingen door de cliënten van de verschillende behandelelementen, van de procedures en van de therapeuten. In de discussie worden de resultaten besproken.

Notes

Literatuur

  1. Abels-Reguera, L., & Brunner, K. (2002). Interapy-burnout: Een ongecontroleerde pilotstudie naar het effect van een geprotocolleerde behandeling van burnout via het internet. Amsterdam: Programmagroep Klinische psychologie, Universiteit van Amsterdam.Google Scholar
  2. American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, DSM-IV. Washington DC: APA.Google Scholar
  3. Andersson, G., Bergström, J., Holländare,F., Ekselius, L., & Carlbring, P. (2004). Delivering CBT for mild to moderate depression via the Internet: Predicting outcome at 6-months follow-up. Verhaltenstherapie, 14, 185-189.CrossRefGoogle Scholar
  4. Arrindell, W.A., & Ettema, J.H.M. (2003). SCL-90: Handleiding bij een multidimensionele psychopathologie-indicator. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  5. Bastien, C.H., Morin, Ch.M., Quellet, M.C., Blais, F.C., & Bouchard, S. (2004). Cognitive-behavioral therapy for insomnia: comparison of individual therapy, group therapy, and telephone consultations. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72, 653-659.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. Beurs, E. de, Dyck, R. van, Marquenie, L.A., Lange, A., & Blonk, R.W.B. (2001). De DASS; een vragenlijst voor het meten van depressie, angst en stress. Gedragstherapie, 34, 35-53.Google Scholar
  7. Blaauw, E., & Kerkhof, A.J.F.M. (1999). Suïcides in detentie. Den Haag: Elsevier.Google Scholar
  8. Bosscher, R.J. (1991). Running therapie bij depressie. Amsterdam: Thesis publishers.Google Scholar
  9. Botella, C., Banos, R. M., Villa, H., Perpina, C., & Garcia-Palacios, A. (2000). Telepsychology: Public speaking fear treatment on the internet. CyberPsychology and Behavior, 3, 959-968.CrossRefGoogle Scholar
  10. Bouman, T. (1994). Kort Instrumenteel; De ‘Beck Depression Inventory’ (BDI). Gedragstherapie, 27, 69-71.Google Scholar
  11. Broeke, E. ten, & Korrelboom, K. (2004). Gedragsexperimenten in cognitieve therapie: een praktische kennismaking. Psychopraxis, 6, 96-100.CrossRefGoogle Scholar
  12. Broeke, E. ten, Schurink, G., & Korrelboom, K. (2003). Gedragsexperimenten in cognitieve gedragstherapie: een stapsgewijze beschrijving. Gedragstherapie, 36, 5-18.Google Scholar
  13. Brom, D., & Kleber, R.J. (1985). De Schokverwerkingslijst. Nederlands Tijdschrift voor Psychologie, 40, 164-168.Google Scholar
  14. Carlbring, P., Ekselius, L., & Andersson, G. (2003). Treatment of panic disorder via the internet: a randomized trial of CBT vs. applied relaxation. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 34, 129-140.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. Cohen, J. (1977). Statistical power analysis for the behavioral sciences (Revised ed.). New York: Acadamic Press.Google Scholar
  16. Cuijpers, P. (2004). Psychische ziekten van alledag. Amsterdam: Oratie VU uitgeverij.Google Scholar
  17. Demerouti, E., Nachreiner, F., Bakker, A., & Schaufeli, W. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86, 299-512.CrossRefGoogle Scholar
  18. Emmelkamp, P.M.G. (2005). Behandeling van paniekstoornis met en zonder Agorafobie via Internet. Eindverslag ZON, PROGRAMMA Thuiszorgtechnologie van ZON.Google Scholar
  19. Garfield, S.L. (1998). Some comments on empirically supported treatments. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 66, 121-125. In Nederlands: Enige kanttekeningen bij empirisch ondersteunde behandelingen. Gezinstherapie Wereldwijd, 1999, 10, 204-215.Google Scholar
  20. Groenestijn, M.A.C., Akkerhuis, G.W., Kupka, R.W., Schneider, N. & Nolen, W.A (1997). Gestructureerd klinisch interview voor de vaststelling van DSM-IV as I Stoornissen (SCID I). Lisse: Swets publishers.Google Scholar
  21. Hammer, C., & Holleman, M. (2003). Lange termijn effect van de Interapy behandeling bij posttraumatische stress - Een follow-up onderzoek na ruim anderhalf jaar. Masters thesis: University of Amsterdam.Google Scholar
  22. Hermans, D., & Putte, J.van de (2003). Cognitieve gedragstherapie bij depressie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  23. Horowitz, M.J., Wilner, N., & Alvarez, W. (1979). Impact of Event Scale: A measure of subjective stress. Psychosomatic Medicine, 41, 209-218.PubMedGoogle Scholar
  24. Horvath, A.Q., & Greenberg, L.S. (1989). Development and validation of the Working Alliance Inventory. Journal of Counseling Psychology, 36, 223-233.CrossRefGoogle Scholar
  25. Jacobson, N.S., Dobson, K.S., Truax, P.A., Addis, M.E., Koerner, K., Gollan, J.K, Gortner, E., & Prince, S.E. (2000). A component analysis of cognitive-behavioral treatment for depression. Prevention & Treatment, 3 [online]. journals. apa.org/prevention /volume3/pre0030023a.htmlGoogle Scholar
  26. Jager, J., Emmelkamp, P.M.G., & Lange, A. (2004). Die Behandlung von Panikstörungen über das Internet: Eine Fallbeschreibung. Verhaltenstherapie, 14, 200-205.CrossRefGoogle Scholar
  27. Jager, J., Emmelkamp, P.M.G., & Lange, A (in voorbereiding-1). De Nederlandse versie van de Panic Disorder Severity Scale.Google Scholar
  28. Jager, J., Emmelkamp, P.M.G., & Lange, A (in voorbereiding-2). De behandeling van paniekstoornis met en zonder agorofobie via internet.Google Scholar
  29. Joiner, T.E., Steer, R.A., Brown, G., Beck, A.T., Pettit, J.W., & Rudd, M.D. (2003). Worst-point suicidal plans: a dimension of suicidality predictive of past suicide attempts and eventual death by suicide. Behaviour Research and Therapy, 41, 1469-1480.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  30. Jonghe, F. de, Hendriksen, M., Aalst, G. van, Kool, S., Peen, J., Van, R., Eijnden, E van den, & Dekker, J. (2004). Psychotherapy and Combined Therapy (Pharmacotherapy plus Psychotherapy) in the Treatment of Depression. British Journal of Psychiatry, 185, 37-45.CrossRefGoogle Scholar
  31. Kakes, N. (2004). Een vergelijking van internetbehandelingen voor drie verschillende klachtengebieden: het effect van begeleiding, structuur en screening op het resultaat. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.Google Scholar
  32. Karsten, C. (2001). Omgaan met burnout. Preventie, hulp en reïntegratie. Rijswijk: Elmar.Google Scholar
  33. Keijsers, G.P.J., Minnen, A. van, & Hoogduin, C.A.L. (Red.) (2004). Protocollaire behandeling in de ambulante GGZ I (2e druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  34. Knaevelsrud, C., Jager, J., & Maercker, A, (2004). Internet-Psychotherapie: Wirksamkeit und Besonderheiten der therapeutischen Beziehung. Verhaltenstherapie, 14, 174-183.CrossRefGoogle Scholar
  35. Korrelboom, K., & Broeke, E. ten (2004). Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie. Bussum: Coutinho.Google Scholar
  36. Lange, A. (2000). Gedragsverandering in gezinnen (7e herziene druk). Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar
  37. Lange, A., Richard, R., Gest, A., Vries, M. de, & Lodder, L. (1998). The effects of positive self-instruction; A controlled trial. Cognitive Therapy and Research, 22, 225-236.CrossRefGoogle Scholar
  38. Lange, A., Richard, R., Kiestra, J., & Oostendorp, E. van (1997). Cognitive treatment through positive self-verbalization; A multiple case study. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 25, 161-171.CrossRefGoogle Scholar
  39. Lange, A., Rietdijk, D., Hudcovicova, M., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Emmelkamp, P.M.G. (2003a). INTERAPY. A controlled randomized trial of the standardized treatment of posttraumatic stress through the Internet. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 71, 901-909.CrossRefGoogle Scholar
  40. Lange, A., Schrieken, B., Blankers, M., Ven, J-P. van de, & Slot, M. (2000). Constructie en validatie van de Gewaarwordingenlijst (GL); een hulpmiddel bij het signaleren van een verhoogde kans op psychosen. Directieve Therapie, 20, 162 -173.Google Scholar
  41. Lange, A., Ven, J-P. van de, & Schrieken, B. (2003c). ‘Interapy’. Treatment of posttraumatic stress via the internet. Cognitive Behaviour Therapy, 32, 110-124.CrossRefGoogle Scholar
  42. Lange, A., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Emmelkamp, P. (2004). Langetermijn effecten, cognitieve verandering en mediërende variabelen in de korte behandeling van posttraumatische stress via het internet. Directieve Therapie, 24, 37-52.CrossRefGoogle Scholar
  43. Lange, A., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Smit, M. (2003b). Interapy-Burnout; Preventie en behandeling van burnout via het internet. Directieve Therapie, 23, 121-145.Google Scholar
  44. Lange, A., Vermeulen, H., Renckens, C.H., Schrijver, M., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Dekker, J. (2005). De geprotocolleerde Interapy-behandeling van depressie via het internet; resultaten van een gerandomiseerde trial. Directieve Therapie, 25, 27-50.Google Scholar
  45. Lemmen, A., & Maas, M., (2001). Inhoudsanalyse van cognitieve categorieën in gestructureerde schrijfopdrachten via Interapy. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.Google Scholar
  46. Lovibond, S.H., & Lovibond, P.F. (1995). Manual for the depression anxiety stress scales. Sydney: Psychology Foundation.Google Scholar
  47. Maslach, Chr., Jackson, S.E., & Leiter, F. (1996). Maslach Burnout Inventory. Manual (3rd ed.). Palo Alto: Consulting Psychologists Press.Google Scholar
  48. McKay, M., Davis, M., Fanning, P. (1997). Thoughts & Feelings - Taking control of your moods and life. Oakland, Ca: New Harbinger Publications. Vertaald als: Gedachten en gevoelens - Breng je stemming en je leven op orde. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds, 2001.Google Scholar
  49. Meer, A. van der, & Burgerhout, K. (2004). Nederlandse versie van de Panic Disorder Severity Scale. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie, UvA.Google Scholar
  50. Morin, Ch.M. (1993). Insomnia: Psychological assessment and management. NewYork: Guilford Press.Google Scholar
  51. Nijenhuis, E.R.S., Spinhoven, Ph., Dyck, R. van, Hart, O. van der, & Vanderlinden, J. (1997). The development of the Somatoform Dissociation Questionnaire (SDQ 5) as a screening instrument for dissociative disorders. Acta Psychiatrica Scandinavica, 96, 311-318.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  52. Öst, L. (1987). Applied relaxation: Description of a coping technique and a review of controlled studies. Behavior Research and Therapy, 25, 397-409.CrossRefGoogle Scholar
  53. Persons, J.B., & Silberschatz, G. (1998). Are results of randomized controlled trials useful to psychotherapy? Journal of Consulting and Clinical Psychology, 66, 126-135. In Nederlands: Zijn de resultaten van gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek bruikbaar voor psychotherapeuten. Gezinstherapie Wereldwijd, 1999, 10, 179-204.Google Scholar
  54. Renckens, C. (2004). INTERAPY, een geprotocolleerde behandeling van depressie via het Internet. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.Google Scholar
  55. Richards, J., Klein, B., & Carlbring, P. (2003). Internet-based treatment for panic disorder. Cognitive Behaviour Therapy, 32, 125-135.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  56. Robinson, P., & Serfaty, M. (2003). Computers, e-mail and therapy in eating disorders: European Eating Disorders Review, 11, 210-221.CrossRefGoogle Scholar
  57. Schaufeli, W.B., & Dierendonck, D. van (2000). Utrechtse burnout schaal: handleiding. Lisse: Swets en Zeitlinger.Google Scholar
  58. Schaufeli, W.B., & Enzmann, D. (1998). The burnout companion study & practice. A critical analysis. London: Taylor & Francis.Google Scholar
  59. Shear, M.K., Brown, T.A., Barlow, D.H., Money, R., Sholomskas, D.E., Woods, S.W., Gorman, J.M., & Papp, L.A. (1997). Multicenter Collaborative Panic Disorder Severity Scale. American Journal of Psychiatry, 154, 1571-1575.PubMedGoogle Scholar
  60. Ström, L., Petterson, R., & Andersson, G. (2004). Internet-based treatment for Insomnia: A controlled evaluation. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72, 113-120.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  61. Ven, J-P. van de, Lange, A., Schrieken, B., Bredeweg, B. & Emmelkamp, P.M.G. (1999). ‘INTERAPY’:De resultaten van een kortdurende geprotocolleerde behandeling van post-traumatische stress via Internet. Directieve Therapie, 19, 5-39.Google Scholar
  62. Vervaeke, G.A.C., & Vertommen, H. (1996). De werkalliantievragenlijst (WAV). Gedragstherapie, 29, 139-144.Google Scholar
  63. Zabinski, M.F., Celio, A.A., Jacobs, M.J., Manwaring, J., & Wilfley, D.E. (2003). Internet-based prevention of eating disorders. European Eating Disorders Review, 11, 183-197.CrossRefGoogle Scholar
  64. Zandbergen, A., & Wegner, Th. (2004). INTERAPY depressie: de subjectieve beoordeling van een geprotocolleerde depressie-behandeling via internet. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2005

Authors and Affiliations

  • Alfred Lange
    • 1
  • Bart Schrieken
  • Rinke Scheijde
  • Janneke Broeksteeg
  • Jeroen Ruwaard
  • Menno Schrijver
  • Sumit Mehra
  • Jean-Pierre van de Ven
  • Paul Emmelkamp
  1. 1.

Personalised recommendations