Tijdschrift voor Psychotherapie

, Volume 30, Issue 2, pp 60–69 | Cite as

Gecompliceerde rouw.

Diagnostiek en behandeling

Samenvatting

Mensen met gecompliceerde rouw ervaren een hoge mate van scheidingsangst, traumatische stress of een combinatie van beide. Aan de hand van de gevalsbeschrijving van een vrouw die haar zoon verloor, wordt de diagnostiek en de behandeling van gecompliceerde rouw beschreven. De psychotherapeut kon niet starten met de cognitief-gedragstherapeutische richtlijnbehandeling door het hoge spanningsniveau van de cliënt.

Literatuur

  1. Ainsworth, M.D.S., Blehar, M.C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale: Erlbaum.Google Scholar
  2. American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.). Washington D.C.: American Psychiatric Association.Google Scholar
  3. Bakker, A., & Korzec, A. (2002). De gecompliceerde kliniek 2003. Als protocollen en richtlijnen tekortschieten. Amsterdam: Benecke.Google Scholar
  4. Boelen, P.A., Bout, J. van den, & Keijser, J. de (2000). De cognitief-gedragstherapeutische behandeling van gecompliceerde rouw. In J. van den Bout, P.A. Boelen, J. Enklaar, M. Klaassen, P. Kievit & E. van der Veen (red.), Handboek sterven, uitvaart en rouw (pp. IV 7.2-1 - IV 7.2-23). Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg.Google Scholar
  5. Boelen, P.A., Bout, J. van den, & Keijser, J. de (2002). A controlled study on the efficacy of cognitive-behavioral therapy for traumatic grief: First results. Presentatie 32e EABCT-congres te Maastricht, 18-21 september.Google Scholar
  6. Boelen, P.A., Bout, J. van den, & Keijser, J. de (2003).Traumatic grief as a disorder distinct from bereavement-related depression and anxiety: A replication study with bereaved mental health care patients. American Journal of Psychiatry, 160, 1339-1341.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. Boelen, P.A., Bout, J. van den, Keijser, J. de, & Hoitink, H. (2003). Reliability and validity of the Dutch version of the Inventory of Traumatic Grief. Death Studies, 27, 1-23.CrossRefGoogle Scholar
  8. Boelen, P.A., Keijser, J. de, & Bout, J. van den (2001). Psychometrische eigenschappen van de Rouw Vragenlijst (RVL). Gedrag & Gezondheid,29, 172-185.Google Scholar
  9. Bout, J. van den, Boelen, P.A., & Keijser, J. de (red.) (1998). Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  10. Bowlby, J. (1973). Attachment and loss. Vol. II: Separation. Harmondsworth: Penguin.Google Scholar
  11. Bowlby, J. (1980). Attachment and loss. Vol. III: Loss, sadness and depression. Harmondsworth: Penguin.Google Scholar
  12. Brennan, K.A., & Shaver, P.R. (1998). Attachment styles and personality disorder: Their connection to each other and to parental divorce, parental death and perceptions of parental caregiving. Journal of Personality, 66, 835-878.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  13. Buijssen, H. (1998). Rouw bij ouderen. In J. van den Bout, P.A. Boelen & J. de Keijser (red.), Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking (pp. 136-143). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  14. Cassidy, J., & Mohr, J.J. (2003). Onoplosbare angst, trauma en psychopathologie: theorie, onderzoek en ideeën over de behandeling van gedesorganiseerde hechting in de hele levensloop. Toegang tot de psychotherapie internationaal, 11, 123-156 en 308-326.Google Scholar
  15. Fiddelaers-Jaspers, R. (1998). Rouw bij jeugdigen. In J. van den Bout, P.A. Boelen & J. de Keijser (red.), Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking (pp. 119-135). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  16. George, C., Kaplan, N., & Main, M. (1996). Adult Attachment Interview. Unpublished manuscript, Department of Psychology, University of California, Berkeley.Google Scholar
  17. Harkness, K.L., Shear, M.K., Frank, E., & Silberman, R.A. (2002). Traumatic grief treatment: Case histories of 4 patients. Journal of Clinical Psychiatry, 63, 1113-1120.PubMedGoogle Scholar
  18. Hart, O. van der (red.) (1995). Trauma, dissociatie en hypnose. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  19. Hart, O. van der, & Nijenhuis, E.R.S. (1999). Fasengerichte behandeling van posttraumatische stress. In P.G.H. Aarts & W.Visser (red.) Trauma, diagnostiek en behandeling (pp. 245-256). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  20. Herman, J.L. (1993). Trauma en herstel. De gevolgen van geweld – van mishandeling thuis tot politiek geweld. Amsterdam: Wereldbibliotheek.Google Scholar
  21. Horowitz, M.J., Siegel, B., Holen, A., Bonnano, G.A., Milbrath, C., & Stinson, C.H. (1997). Criteria for complicated grief disorder. American Journal of Psychiatry, 154, 905-910.Google Scholar
  22. Hutschemaekers, G. (2001). Onder professionals: hulpverleners en cliënten in de geestelijke gezondheidszorg. Maandblad Geestelijke volksgezondheid,56, 806-831.Google Scholar
  23. Jacobs, S. (1999). Traumatic grief: diagnosis, treatment, and prevention. Londen: Brunner/Mazel.Google Scholar
  24. Keijser, J. de (1997). Sociale steun en professionele begeleiding bij rouw. Amsterdam: Thesis Publishers.Google Scholar
  25. Keijser, J. de, Boelen, P.A., & Bout, J. van den (1998). Schrijfopdrachten, therapeutische rituelen, systeeminterventies, creatieve therapie en andere interventies. In J. van den Bout, P.A. Boelen & J. de Keijser (red.), Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking (pp. 95-113). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  26. Keijser, J. de, Bout, J. van den, & Boelen, P.A. (1998). Gecompliceerde rouw: klinisch beeld, classificatie en diagnostiek. In J. van den Bout, P.A. Boelen & J. de Keijser (red.), Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking (pp. 26-42). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  27. Main, M. & Solomon, J. (1986). Discovery of an insecure-disorganised attachment pattern: Procedures, findings and theoretical implications. In T.B. Brazelton & M. Yogman (Eds.) Affective development in infancy (pp. 95-124). New York: Academic Press.Google Scholar
  28. Middleton, W., Raphael, B., Martinek, N., & Misso, V. (1993). Pathological grief reactions. In M.S. Stroebe, W. Stroebe & R.O. Hansson (Eds.) Handbook of bereavement. Theory, research and intervention (pp. 44–61). Cambridge: Cambridge University Press.Google Scholar
  29. Parkes, C.M. (1991). Attachment, bonding and psychiatric problems after bereavement in adult life. In C.M. Parkes, J. Stevenson-Hinde & P. Marris (Eds.), Attachment across the life cycle (pp. 268-292). Londen: Routledge.Google Scholar
  30. Parkes, C.M. (1996, 3rd edition). Bereavement: Studies of grief in adult life. Londen: Tavistock/Routledge.Google Scholar
  31. Parkes, C.M. (2001). A historical overview of the scientific study of bereavement. In M.S. Stroebe, R.O. Hansson, W. Stroebe & H. Schut (Eds.), Handbook of bereavement research. Consequences, coping, and care (pp. 25-46). Washington: American Psychiatric Association.CrossRefGoogle Scholar
  32. Parkes, C.M, & Weiss, R.S. (1983). Recovery from bereavement. New York: Basic Books.Google Scholar
  33. Prigerson, H.G., Bierhals, A.J., Kasl, S.V., Reynolds, C.F., Shear, M.K., Newsom, J.T., & Jacobs, S.C. (1996). Complicated grief as a disorder distinct from bereavement-related depression and anxiety: a replication study. American Journal of Psychiatry; 153, 1484-1486.PubMedGoogle Scholar
  34. Prigerson, H.G., & Jacobs, S.C. (2001). Traumatic grief as a distinct disorder: A rationale, consensus criteria, and a preliminary empirical test. In M.S. Stroebe, R.O. Hansson, W. Stroebe, & H.A.W. Schut (Eds.), Handbook of bereavement research. Consequences, coping, and care (pp. 613-647). Washington DC: American Psychological Association Press.CrossRefGoogle Scholar
  35. Prigerson, H.G., Maciejewski, P.K., Reynolds, C.F., Bierhals, A.J., Newsom, J.T., Fasiczka, A., Frank, E., Doman, J., & Miller, M. (1995). Inventory of Complicated Grief: A scale to measure maladaptive symptoms of loss. Psychiatry Research, 59, 65-79.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  36. Prigerson, H.G., Shear, M.K., Jacobs, S.C., Reynolds, C.F., Maciejewski, P.K., Davidson, J., Pilkonis, P.A., Wortman, C.B., Williams, J.W.B., Widiger, T.A., Rosenheck, R., Weiss, R., Beery, L.C., Rynearson, E.K., Frank, E., Kupfer, D.J., & Zisook, S. (1999). Consensus criteria for traumatic grief. British Journal of Psychiatry, 174, 67-73.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  37. Rosenblatt, P.C. (2001). A social constructionist perspective on cultural differences in grief. In M.S. Stroebe, R.O. Hansson, W. Stroebe & H. Schut (Eds.), Handbook of bereavement research. Consequences, coping, and care. (pp. 285-300). Washington: American Psychiatric Association.CrossRefGoogle Scholar
  38. Schut, H., Keijser, J. de, Bout, J. van den, & Dijkhuis, J. (1991). Post-traumatic symptoms in the first year of conjugal bereavement. Anxiety Research, 4, 225-234.Google Scholar
  39. Stroebe, M., Son, M. van, Stroebe, W., Kleber, R., Schut, H., & Bout, J. van den (2000). On the classification and diagnosis of pathological grief. Clinical Psychology Review, 20, 57-75.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  40. Stroebe, M., Stroebe, W., & Schut, H. (2001a). Gender differences in adjustment to bereavement: An empirical and theoretical review. Review of General Psychology, 5, 62-83.CrossRefGoogle Scholar
  41. Stroebe, M., Stroebe, W., & Schut, H. (2001b). Theorieën over rouw. In J. van den Bout, P.A. Boelen, J. Enklaar, M. Klaassen, P. Kievit & E. van der Veen (red.), Handboek sterven, uitvaart en rouw (pp. IV 7.2-1-IV 7.2-23). Maarssen: Elsevier.Google Scholar
  42. Vachon, M.L., Sheldon, A.R., Lancee, W.J., Lyall, W.A., Rogers, J., & Freeman, S.J. (1982). Correlates of enduring distress patterns following bereavement: Social network, life situation and personality. Psychological Medicine, 12, 783–788.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  43. Worden, J.W. (1992). Verdriet en rouw. Gids voor hulpverleners en therapeuten. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  44. Wijngaards, L., Cuijpers, D., Hutschemaekers, G., & Bout, J. van den (1998). Rouwen in de geestelijke gezondheidszorg – een exploratief onderzoek in vier RIAGG's. In J. van den Bout, P.A. Boelen & J. de Keijser (red.), Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking (pp. 17-25). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  45. Young, J.E. (1999). Cognitive therapy for personality disorders: A schema-focused approach (3rd edition). Sarasota: Professional Resource Press.Google Scholar
  46. Young, J.E., & Pijnaker, H. (1999). Cognitieve therapie voor persoonlijkheidsstoornissen. Een schemagerichte benadering. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2004

Authors and Affiliations

  1. 1.

Personalised recommendations