Advertisement

Bevorderen van therapietrouw bij hartfalen door de apotheker

  • H. J. M. G. Nelissen-Vrancken
Article
  • 102 Downloads

Abstract

Circa 50% van de patiënten met een chronische aandoening gebruikt hun medicatie niet volgens voorschrift. Bij patiënten met hartfalen kan dit leiden tot (onnodige) exacerbaties. Murray et al. onderzochten in een gerandomiseerd, gecontroleerd onderzoek het effect van een negen maanden durende interventie door een apotheker (Indianapolis,VS) op de therapietrouw bij patiënten met hartfalen en een laag inkomen. Patiënten met stabiel hartfalen van 50 jaar of ouder met minimaal een geneesmiddel voor hartfalen werden geïncludeerd. De medicatie werd afgehaald bij een apotheek,waarvan een apotheker alleen patiënten in de interventiegroep (n = 122) begeleidde en de andere apotheker(s) normale farmaceutische zorg leverde(n) aan patiënten in de controlegroep (n = 192). Vanwege hun lage inkomen kregen patiënten gratis medicatie (hierdoor hadden geneesmiddelkosten geen invloed op therapietrouw).

Circa 50% van de patiënten met een chronische aandoening gebruikt hun medicatie niet volgens voorschrift. Bij patiënten met hartfalen kan dit leiden tot (onnodige) exacerbaties. Murray et al. onderzochten in een gerandomiseerd, gecontroleerd onderzoek het effect van een negen maanden durende interventie door een apotheker (Indianapolis,VS) op de therapietrouw bij patiënten met hartfalen en een laag inkomen. Patiënten met stabiel hartfalen van 50 jaar of ouder met minimaal een geneesmiddel voor hartfalen werden geïncludeerd. De medicatie werd afgehaald bij een apotheek,waarvan een apotheker alleen patiënten in de interventiegroep (n = 122) begeleidde en de andere apotheker(s) normale farmaceutische zorg leverde(n) aan patiënten in de controlegroep (n = 192). Vanwege hun lage inkomen kregen patiënten gratis medicatie (hierdoor hadden geneesmiddelkosten geen invloed op therapietrouw).

De apotheker gebruikte bij de interventie een protocol, bestaande uit een intakegesprek (met aandacht voor medicatiegebruik – inclusief zelfzorgmiddelen en voedingssupplementen – en kennis en vaardigheden van patiënt met medicatie), aflevering van medicatie voor minimaal twee maanden, mondelinge instructies, schriftelijk voorlichtingsmateriaal (inclusief instructies voor inname), labelen van medicatie (elke geneesmiddelgroep ander label), monitoren van medicatiegebruik en gezondheidsparameters, en communicatie met andere zorgverleners. Patiënten werden elke drie maanden uitgebreid geïnterviewd en maandelijks telefonisch benaderd met vragen over eventuele problemen met inname medicatie, nieuwe medicatie, gezondheidgerelateerde kwaliteit van leven en gebruik van gezondheidszorg. De interventieapotheker maakte zich vooraf relevante kennis eigen en werd getraind door een multidisciplinair onderzoeksteam.

Primaire uitkomstenmaten waren mate van therapietrouw (adherentie van inname, tijdschema en herhaalmedicatie; elektronisch gemeten) en klinische exacerbaties. Secundaire uitkomstenmaten waren kwaliteit van leven, patiëntentevredenheid en totale kosten gezondheidszorg.

Tijdens de interventieperiode van negen maanden was de adherentie van inname 78,8% in de interventiegroep en 67,9% in de controlegroep (significante verschillen bij ACE-remmers, bètablokkers, digoxine en lisdiuretica). Echter, drie maanden na deze periode was dit nog maar respectievelijk 70,6% en 66,7%. Een vergelijkbaar effect werd gevonden voor de mate waarin het doseringsregime werd nageleefd: na negen maanden werd in de interventiegroep in 53,1% en in controlegroep in 47,2% op de juiste momenten ingenomen, na 12 maanden was dat gedaald tot respectievelijk 48,6% en 48,9%. Hierbij werden significante verschillen gevonden bij ACE-remmers en bètablokkers. Exacerbaties kwamen minder frequent voor in de interventiegroep: 19,4% (significant) minder ziekenhuisopnames en bezoeken aan spoedeisende hulp. Adherentie van inname was hierbij een onafhankelijke, significante voorspeller. De interventie bespaarde aanzienlijke kosten, zowel intra- als extramuraal (totaal 2960 dollar; niet significant vanwege grote variabiliteit in kosten).

De onderzoekers concluderen dat aanvullende farmaceutische zorg door een apotheker aan extramurale patiënten met hartfalen de therapietrouw kan bevorderen en de kosten van de gezondheidszorg kan verminderen. De afname van de effecten na staken van de interventie suggereert dat een continue aanvullende zorg noodzakelijk is.

Belangenverstrengeling: de auteurs meldden geen belangenverstrengeling.

Literatuur

  1. Murray MD, Young J, Hoke S, et al. Pharmacist intervention to improve medication adherence in heart failure. Ann Intern Med 2007; 146: 714-25.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2007

Authors and Affiliations

  • H. J. M. G. Nelissen-Vrancken
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations