Samenvatting
Adviezen van ziekenhuisapothekers spelen niet alleen een rol bij de kwaliteitsverbetering van de patiëntenzorg maar kunnen ook leiden tot significante kostenbesparing voor het instituut. Een prospectief gerandomiseerd onderzoek beschrijft de effecten van interventies door ziekenhuisapothekers op het budget van een universitair ziekenhuis in de Verenigde Staten. In 5.590 medicatiehistories werden in een periode van dertig dagen prospectief 1.226 wijzigingen gesignaleerd, veroorzaakt door interventie van zes ziekenhuisapothekers. Van deze 1.226 wijzigingen hadden er 967 (79%) kwaliteitsverbetering van de patiëntenzorg tot gevolg. Het ging hierbij om dosisaanpassing in verband met afwijkende orgaanfunctie (15%), advies om medicatie te staken (12%) of om informatieverstrekking over geneesmiddelgebruik aan patiënt of medisch personeel (13%). Hoewel meer dan 25% van deze wijzigingen resulteerden in afname van de kosten door bijvoorbeeld verlaging van de dosering, werden deze interventies in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten. De overige 259 wijzigingen (21%) waren uitsluitend bedoeld om kosten te besparen zonder kwaliteitsverlies van de patiëntenzorg. Deze 259 interventies werden at random verdeeld over een interventie groep (n = 126) en een controle groep (n = 133)*. De adviezen van de ziekenhuisapothekers voor de interventiegroep werden vrijwel allemaal overgenomen door de arts. De kosten van de geneesmiddelen in de interventiegroep waren 41% lager dan die in de controlegroep, onafhankelijk van de aard van de afdeling. De grootste besparing werd bereikt bij patiënten die antibiotica voorgeschreven kregen. Zoals verwacht was er geen verschil tussen beide groepen wat betreft opnameduur, mortaliteit, heropname binnen dertig dagen of dosisaanpassingen. De auteurs plaatsen de kanttekening dat dit onderzoek niet bedoeld is als een volledige farmaco-economische evaluatie en dus niet alle kosten zijn meegerekend. Ook attenderen ze erop dat de artsen in het ziekenhuis waar het onderzoek is uitgevoerd reeds een prijsbewust voorschrijfgedrag bezitten, waardoor kostenbesparingen in andere ziekenhuizen nog verrassender kunnen zijn.