Advertisement

Pharmaceutisch weekblad

, Volume 1, Issue 1, pp 1131–1146 | Cite as

Slapeloosheid bij bejaarden

  • R. H. Van Den Hoofdakker
  • H. Goettsch
Article

Samenvatting

Na een schets van wat er in Nederland bekend is over vóórkomen, aard en oorzaken van slaapstoornissen, komen wij tot de conclusie dat deze klachten sterk toenemen met de leeftijd. Chronische slapeloosheid en chronisch slaapmiddelengebruik liggen beide waarschijnlijk in de buurt van 15% van de bevolking van 65 jaar en ouder. Toename van somatische of psychische ziekten draagt hieraan waarschijnlijk in betrekkelijk geringe mate bij. Spanning en nervositeit blijken op latere leeftijd af te nemen, waardoor mag worden verwacht dat ze als oorzakelijke factoren eveneens geen belangrijke rol spelen bij de stijging van slapeloosheid en slaapmiddelen gebruik. Wij doen een poging om factoren op te sporen die wel iets van de toename kunnen verklaren. Elektrofysiologisch onderzoek toont aan dat de slaapfysiologie van bejaarden anders is dan die van jonge volwassenen: het belangrijkste verschil is dat de bejaarde vaker en langer wakker is gedurende de nacht. Dit kan voor arts en patiënt gemakkelijk worden geÏnterpreteerd als het falen van het organisme ten gevolge van veroudering. Artsen beantwoorden slaapklachten vrijwel altijd met slaapmiddelen. Deze leiden tot ‘drug-induced’ of ‘drug withdrawal insomnia’ en tot psychische afhankelijkheid: slaapmiddelen schrijven zich zelf voor. Gevaren en ongewenste effecten van slaapmiddelen nemen toe op hogere leeftijd. Vele bejaarden wensen op eigen kracht te kunnen slapen. Alternatieve, niet-medicamenteuze behandelingstechnieken komen aan bod.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatuur

  1. Bertens, M., F. Samuels Brusse enD. D. Breimer (1978)Het extramurale geneesmiddelengebruik door ziekenfondsverzekerden in de regio Nijmegen 1974/1975. Rijksuniversiteit Leiden.Google Scholar
  2. Bootzin, R. R., enP. M. Nicassio (1978) Behavioral treatments for insomnia, in:Progress in behavior manipulation, Vol. 8. 1–45. Academic Press Inc.Google Scholar
  3. Diagnose Analyse (1975 en 1976), IMS, Den Haag.Google Scholar
  4. Feinberg, I. (1974) Changes in sleep cycle patterns with age,J. Psychosomatic Res. 10, 283–306.CrossRefGoogle Scholar
  5. Freemon, F. R. (1975) A critical review of all-night polygraphic studies of sleeping medications, in:Hypnotics (Kagan, F. e.a. Eds.) Spectrum Publ. Inc., New York.Google Scholar
  6. Hauri, P. (1975) Insomnia and other sleep disorders, in:Hypnotics (Kagan, F. e.a. Eds.) Spectrum Publ. Inc., New York.Google Scholar
  7. Honhoff, B. (1979) Persoonlijke mededeling.Google Scholar
  8. Jones, H. S., enI. Oswald (1968) Two cases of healthy insomnia,Electroencephalogr. Clin. Neurophysiol. 24, 378–380.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  9. Kales, A., enJ. D. Kales (1974) Sleep disorders,New. Engl. J. Med. Febr., 487–499.Google Scholar
  10. Klip, E. C. (1979) Slapeloosheid. Ervaringen met behandeling,Intermediair 15, 1–9.Google Scholar
  11. Meddis, R., A. J. D. Pearson enG. Langford (1973) An extreme case of healthy insomnia,Electroencephalogr. Clin. Neurophysiol. 35, 213–214.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  12. Mendelson, W. B., J. C. Gillin enR. J. Wyatt (1977)Human sleep and its disorders. Plenum Press, New York.CrossRefGoogle Scholar
  13. Mulder, H. C., enF. M. Ruskamp (1976) Enkele gegevens over het gebruik van rustgevende middelen en het voorkomen van slapeloosheid bij mensen van 65 jaar en ouder in de gemeente Groningen,Ned. Tijdschr. Geront. 7, 67–73.Google Scholar
  14. Ormel, J. (1975) Het psychofarmacagebruik anno 1970,Tijdschr. Soc. Geneesk. 53, 494–506.Google Scholar
  15. Soldatos, C. R., enA. Kales (1979) Role of the sleep laboratory in the evaluation of hypnotic drugs, in:Sleep Research (Priest, R. G., A. Pletscher enJ. Ward, Eds.) M.T.P. Press, Lancester.Google Scholar
  16. Velok, G., P. Passouant, J. Cadilhac enM. Baldy-Mouliner (1968) Données polygraphiques sur les insomnics,Rev. Neurol. 119, 269–278.PubMedGoogle Scholar
  17. Vulto, A. G. (1978) Eigenschappen van slaapmiddelen en omvang van het slaapmiddelengebruik,Tijdschr. Alc. Drugs. 4, 65–77.Google Scholar

Copyright information

© Bohn, Scheltema & Holkema 1979

Authors and Affiliations

  • R. H. Van Den Hoofdakker
    • 1
  • H. Goettsch
    • 2
  1. 1.Afdeling Biologische PsychiatriePsychiatrische UniversiteitskliniekGroningen
  2. 2.Instituut voor Persoonlijkheids-en OntwikkelingspsychölogieRijksuniversiteit GroningenNiederlande

Personalised recommendations