Doel en werkterrein van de bedrijfs-economische statistiek

Zie ook: Dr. H. J. Pos, Filosofie der Wetenschappen, Arnhem 1940. In dit heldere, aantrekkelijk geschreven werkje wordt de wiskunde als een apriorische, dat wil zeggen ervaringsvrije wetenschap gekarakteriseerd. Het voorwerp in deze wetenschap is onafhankelijk van de waarneming, terwijl het bij aposteriorische wetenschappen door ervaring mede wordt geconstitueerd. Bij de wiskunde en de logica alleen apriorisch verstandsvermogen, bij de andere wetenschappen bovendien empirisch ervaren. De wiskunde licht haar voorwerpen uit de zintuigelijke aanschouwing uit, haar methode is uitsluitend deductief. Dit in tegenstelling met wetenschappen als de natuurkunde en de economie waar zoowel inductie als deductie gebruikt dienen te worden. Naar Kant is de wiskunde „das glänzende Beispiel einer sich ohne Beihilfe der Erfahrung von selbst glücklich erweiternden reinen Vernunft”.Google Scholar

Zie Prof. Dr. A. O. Holwerda, De „wetenschappelijke” richting in de statistiek, 1917.Google Scholar

Men vergelijke de proefnemingen met planten en dieren; bijvoorbeeld Dr. van Eck, „Farbensehen und Zapfenpunktion bei der Singdrossel” (diss. Leiden 1939). Hierin beschrijft Dr. van Eck onder meer een proef waarbij hij lijsters dresseert om uit bakjes met een bepaalde kleur te eten. Dr. van Eck doet in een bakje van die kleur voedsel. Om uit te sluiten, dat de vogel zich de plaats herinnert waar het bakje staat (bijvoorbeeld tweede van links) worden de bakjes geregeld van plaats verwisseld. Tijdens de proeven bestaat de mogelijkheid, dat de vogel het voedsel ziet. Ook deze factor wordt door het opstellen van het bakje geëlimineerd. Men elimineert zoo alle andere mogelijkheden, dan het zien van de kleur, die apriori aanleiding zouden kunnen zijn, dat de vogel het goede bakje kiest.Google Scholar

Journal of the American Statistical Association. Vol. 31, No. 194, June 1936, p. 327 e.v.Google Scholar

In de Ehrengabe für Friedrich Zahn: Die Statistik in Deutschland nach ihren heutigen Stand (Berlin 1940) worden achtereenvolgens behandeld na een algemeene inleiding door Baur over Die Statistik in den Naturwissenschaften. Variationsstatistik und Biometrik (von Patow); Die Statistik in der Geophysik (Bartels); Die Statistik in der Wetter- und Klimatkunde (Möller); Statistik der meteorischen Erscheinungen (Hoffmeister); Stellarstatistik (von der Pahlen); Die Statistik in der Modernen Physik (Jordan).Google Scholar

Theodore O. Brown, Science, Statistics and Business. Harvard Business Review, Jrg. 1937/38, pagina 281 en verder.Google Scholar

Professor Dr. Ir. J. Goudriaan. De ontwikkeling van de bedrijfsleer als toegepaste wetenschap. „De Ingenieur” 1928, No. 52.Google Scholar

Statistik im Fabrik- und Warenhandelsbetrieb, München 1911.Google Scholar

Betriebswirtschaftliche Statistik, Berlin 1925.Google Scholar

O. W. Blackett. The Literature of Business Statistics. O. K. Buros. Research and Statistical Methodology. Books and Reviews 1933.Google Scholar

Dr. von Keltsch. Wertung und Auswertung der Betriebsstatistik. Annalen der Betriebswirtschaft, V Band, Heft 3–4, 1936, pagina 352 en. verder.Google Scholar

Zie Mahlberg: Die Statistiek im Betrieb (in Grundriss der Betriebswirtschaftslehre, 1926).Google Scholar

Die Kontrolle, Revisionstechnik und Statistik in kaufmännischen Unternehmungen. 1923.Google Scholar

Men leze onder meer Curt Eisfeld, Die Betriebswirtschaftliche Statistik; Die Statistik im Deutschland nach ihrem heutigen Stand, Ehrengabe für Friedrich Zahn 1940.Google Scholar

Die Betriebswirtschaft 7 Aufl. Stuttgart 1932.Google Scholar

Wirtschaftlehre der Unternehmung 5 Aufl., Berlin 1926.Google Scholar

Organisation und Methoden der Betriebswirtschaftlichen Statistik, Berlin 1929.Google Scholar

Meyer. (Der statistische Unterricht; Die Statistik in Deutschland nach ihrer heutigen Stand, Band II). Der Ordinarius begnügt sich in der Regel mit einen „Vorlesung über die Theorie der Statistik, wenn er nicht Fachordinarius ist oder behandelt ein besonderes Gebiet aus der Bevölkerungs- und Wirtschaftsstatistik. Ihm bleibt nicht die Zeit, das ganze Fach zu betreuen, wie es heute notwendig wäre. Es ist auch nicht in der Lage, alle Gebiete der Statistik zu lehren. Ich denke zum Beispiel nur an diemathematische Statistik.Google Scholar

Mathematische und nichtmathematische Statistik; Die Statistik in Deutschland nach ihren heutigen Stand, Ehrengabe für Friedrich Zahn, Band I 1940.Google Scholar

Zic Kurt Schmalz, Betriebsanalyse, Sturtgart 1929.Google Scholar

Zie bijvoorbeeld bij: F. C. Mills, Statistical Methods, London 1924, blz. 61. „In studying a time series the primary object is to measure and analyse the chronological variations in the value of the variable” en even verder ten aanzien van vergelijkingen in de ruimte, „The general problem is to determine how many times each value of a variable is repeated and how these values are distributed”.Google Scholar

Een goede uiteenzetting van factoren, welke als karakteristiek voor den gang van het bedrijf kunnen gelden, treft men aan in het boek van Dr. A. Schnettler, „Der Betriebsvergleich, Grundlagen, Technik und Anwendung zwnschenbetriebliche Vergleiche”, Stuttgart 1933.Google Scholar

Zie Professor Dr. Julius Hirsch: Kennzahlen zur Handelsforschung, uitgegeven door het R.K.W. en de Forschungsstelle für den Handel, Berlin 1933, naar het ontwerp der internationale distributiecommissie, ingesteld door de Internationale Kamer van Koophandel.Google Scholar