Tijdschrift voor praktijkondersteuning
© Bohn, Stafleu van Loghum 2013
10.1007/s12503-013-0072-y

Nieuw licht op omega 6-vetzuur

Sietsche van Gunst1
: 21  2013
Veel diëten adviseren het gebruik van verzadigd vet te verlagen en in plaats daarvan meer meervoudig onverzadigde vetten te gebruiken. Vaak wordt het gebruik van linolzuur geadviseerd, want dat verlaagt het cholesterol. Een bekende margarinefabrikant doet daar zijn voordeel mee. Nog steeds zijn er mensen die zweren bij deze margarine, want dan zijn ze tenminste gezond bezig – denken ze. Maar de nieuwe interpretatie van de Sydney Diet Heart Study zet ze waarschijnlijk op een ander spoor.

Onderzoek

Doel

De Sydney Diet Heart Study vond plaats in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. Destijds was omega 6-vetzuur linolzuur de bekendste vetzuur. Onderzoekers wilden kijken of mannen met recent doorgemaakte coronaire hartziekte baat hadden bij een linolzuurrijk dieet. Decennia later wilden onderzoekers de oude gegevens opnieuw interpreteren met de kennis van nu en nieuwe statistische technieken.

Methode

At random werden 458 mannen tussen de 30 en 59 jaar met een recent gediagnosticeerd myocardinfarct, acuut hartfalen of angina pectoris toegewezen aan een interventie- en controlegroep. De interventiegroep kreeg een linolzuurrijk dieet, de controlegroep handhaafde zijn normale voedingspatroon. Verdere behandeling en adviezen waren bij beide groepen hetzelfde. De interventiegroep kreeg instructies om de inname van linolzuur met 15% te verhogen door saffloerolie te gebruiken en het verzadigde vet terug te brengen naar 10% of minder. Saffloerolie heeft een hoog gehalte aan linolzuur.

Uitkomstmaten

Cholesterolgehalte en sterftecijfers waren uitkomstmaten.

Resultaten

Na 39 maanden was het totaalcholesterolgehalte gemiddeld 13% lager in de interventiegroep in vergelijking met de controlegroep. Ook het LDL-cholesterolgehalte was lager. Saillant detail: ondanks deze goede cholesterolresultaten stierven er meer mensen in de interventiegroep.
Later werd bekend dat er meerdere soorten omega 3- en omega 6-vetzuren zijn, ieder met zijn eigen biochemische eigenschappen en wellicht verschillende effecten op cardiovasculaire aandoeningen. Er zijn bijna geen klinische trials meer uitgevoerd met diëten waarin de verzadigde vetten alleen werden vervangen door omega 6-linolzuur. In de meeste onderzoeken werd geëxperimenteerd met vervanging van verzadigde vetzuren door tegelijkertijd omega 6- en omega 3-vetzuren.

Conclusie

Uit het oorspronkelijk onderzoek bleek al dat de mensen uit de omega 6-linolzuurgroep een hoger risico hadden op sterfte: HR (hazard ratio) 1,62. De nieuwe analyse sluit hierop aan: hoger risico op sterfte door hart- en vaatziekten (HR 1,70) en coronaire hartziekten (HR 1,74). Met de nieuwe gegevens interpreteerden de auteurs een eerdere (meta-)analyse van diverse onderzoeken. Het resultaat bleef hetzelfde: een verhoogd risico op sterfte aan hart- en vaatziekten (HR 1,33) en coronaire hartziekten (1,27) wanneer de inname van linolzuur naar 15% of meer steeg. Maar de resultaten waren niet significant, dus enige voorzichtigheid bij de interpretatie is geboden.

Commentaar

In een commentaar verklaart de British Medical Journal de slogan ‘meervoudig onverzadigde vetzuren naar meer dan 10% van de energie-inname is veilig en voordelig’ van de American Heart Association als bezijden de waarheid. Ze raden aan om die zin te veranderen in: ‘er is reden om voorzichtig te zijn met grote inname van omega 6-onverzadigde vetzuren’. Resultaten van onderzoek naar soorten vetten moeten niet alleen aan omega 6-vetzuren worden toegeschreven, maar worden waarschijnlijk beïnvloed door verandering in transvetzuren en omega 3-vetzuren. Volgens de auteurs moet de hoeveelheid omega 6-vetzuren en omega 3-vetzuren in onze voeding in een bepaalde balans zijn. Waarschijnlijk is linolzuur gezond, maar gebruik niet te veel is het advies. Ga voorzichtig om met producten waarin veel linolzuur zit, zoals zonnebloemolie (tot 63% linolzuur), saffloerolie (65/70% linolzuur), olijfolie (8% linolzuur) en rijstolie (39% linolzuur). En vergeet je omega 3-vetzuren niet (alfa-linoleen en visvetzuren).
Literatuur
Ramsden CE, Zamora D, Leelarthaepin B, Marchrzak-Hong SF, Faurot KR, Suchindran CM, et al. Use of dietary linoleic acid for secondary prevention of coronary heart disease and death: evaluation of recovered data from the Sydney Diet Heart Study and updated meta-analysis. BMJ 2013;346:e8707.CrossRef